Stres beyni küçültür mü?

stres-ve-beyin

Strese uzun süre maruz kalmak vücudunuzu ve beyninizi etkileyebilir. Stresten korunarak beyninizin işlevlerini sağlıklı bir şekilde yerine getirmesine yardımcı olun.


Stres sebebiyle beyin küçülür mü?

İş, ailemiz, mali durumumuz, günlük görevlerimiz, siyaset, doğal afetler, iklim değişikliği vs sebepler yüzünden çok stresliyiz. Stres yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır.
İçinde bulunduğunuz en son uzun  süreli stresli durumu düşünün. Hayır bu sadece 1 - 2 saat süren bir şey değil. Stres haftalarca, aylarca hatta yıllarca süren bir durum da olabilir. Acımasız bir patronla çok yoğun bir işte çalışmak ya da bir hastaya bakmak gibi.
Böyle stresli durumlarda; basit kararlar almayı, konuşma sırasında doğru sözcüğü bulmayı ya da sadece arabanızın anahtarlarını sürekli aramak zor mu geldi? Böyle durumlarda her şeyin üst üste geldiğini düşünebilirsiniz. Fakat gerçekten yaşanan durumun bilimsel açıklaması şudur: Stres beyninizi fiziksel olarak küçültme yeteneğine sahiptir. İşte bu sebeple zihin karmaşası yaşarsınız ve aslında çok basit olan konularda art arda hatalar yaparsınız!

Daha fazla stres daha az gri madde demektir.

Strese girdiğinizde, vücudunuz kortizol yani stres hormonu salgılar.
Kortizol hormonu her zaman kötü değildir. Kortizol, kan basıncınızı düşürme, kan şekerinizi yönetme ve vücuttaki iltihabı azaltma gücüne sahiptir.
Berkeley'deki California Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, laboratuar farelerinin kısa süren stresli olaylara maruz kaldıklarında, beyinlerindeki kök hücrelerin yeni sinir hücrelerine dönüştüğünü keşfetti. Sonuç olarak, farelerin zihinsel performansı düzeldi.
Fakat kronik ve yüksek oranlarda uzun süren strese maruz kalmak, aynı avantajları sağlamadığı gibi tam tersi bir etki de gösterebilir.
Uzun süreler boyunca, stres sebebiyle salgılanan yüksek kortizol; obezite, kalp hastalığı, depresyon, yüksek tansiyon gibi hastalıklara sebep olabilir.
New York'ta kurul sertifikalı aile ve acil tıp doktoru olan Dr. Janette Nesheiwat , “Stres nedeniyle salgılanan yüksek kortizol beynin hacmini azaltır. Bunu beyin taramalarında görebiliyoruz” dedi .
Yüksek kortizoldan en çok etkilenen iki alan, öğrenme ve hafızada merkezi bir rol oynayan hipokampus ve diğer beyin bölgeleriyle iletişim kuran, düşünceleri, duyguları ve eylemleri düzenleyen prefrontal korteksdir. 
Neurology.org' a göre araştırmacılar 2231 sağlıklı ve orta yaşlı insanların kanındaki kortizol seviyelerini kontrol ettiler. Ayrıca hafıza ve düşünme becerilerini değerlendirdiler ve beyinlerinin görüntülerini çektiler.
Katılımcıların özellikle de kadınların kanlarında yüksek düzeyde kortizol bulunanların, bellek ve bilişsel testlerde daha zayıf performans gösterdiği ve bu kişilerin zamanla beyin hacimlerinin kaybedildiği gözlemlendi.
Çalışmanın yazarlarından, Glenn Biggs Enstitüsü Alzheimer Direktörü olan Dr. Sudha Seshadri , “Yüksek kortizol sebebiyle beyin hacimlerinin büzülmesinin 10 - 20 yıl sonrasında görülme ihtimali yüksek demans / bunama riski ile paralel" olduğunu belirtti.
Michigan Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki bir psikiyatr olan Dr. Monica Starkman , aktif Cushing sendromu (nedenine bakılmaksızın vücudun aşırı kortizol üretme durumu) hastalığı olan hastalarda benzer bir “beyinde büzülme” durumu gözlemledi. 
Starkman ayrıca “Yüksek kortizol salgılayan denek bireylerin beyinlerini incelemek için MRG kullandığımızda, hipokampüsün normlara göre küçüldüğünü tespit ettik” “Hipokampus öğrenme için önemli olduğunu ve öğrenme becerisinin hipokampusun hacmi ile ilişkili olduğunu bulduk.” dedi.
Öyleyse, bu çalışma sonuçları stresli yaşam tarzının uzun vadede çok zararlı olduğunu belirtir bir uyandırma çağrısı olarak hizmet etmeli mi?
Ancak stres sebebiyle beyninizin büzüldüğünü düşünerek daha fazla strese girmeden önce beynin büzülmesinin kalıcı olup olmadığının henüz ıspatlanmadığını bilin. 
Cushing sendromuna sahip olan bireylerin tedavilerinden bir yıl sonra kortizol seviyelerinin düştüğü ve hipokampüslerinin hacimlerinin arttığı gözlemlendi. Ayrıca bu kişilerin öğrenme konusundaki performasları da arttı. 
Stresi azaltmanın bir hafıza ve öğrenmeyi desteklediğini biliyoruz fakat henüz yüzde yüz kanıtlanmış değil! Kanıtlamanın yolu klinik çalışmalardan geçiyor.
Stres beyni küçültür mü bu makalemizde bahsettik. Karmaşık ve ilginç olan diğer beyin fonksiyonları hakkında bilgi edinmek için lütfen blogumuzda kalmaya devam edin.
Stres beyni küçültür mü? Stres beyni küçültür mü? Reviewed by beyinkanamasi on Ağustos 22, 2019 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Blogger tarafından desteklenmektedir.